حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )
19
تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )
طايفهء شده ، كه نعمت او شامل ايشان بوده ، و شكر آن بر ايشان واجب و لازم شده . مدّتى كوشش و سعى نمودم ، تا وسيلهء بدست آرم ، كه بجناب او نزديك آردم ، و به حضرت او و اصل شوم ، نيافتم هيچ چيزى كزيدهتر بنزديك او ، و دوام او ، و ثبات ذكر او در مرور ايّام و أزمان ، از كتابى و تصنيفى كه من در آن جمع كنم ، و ياد كنم در آن أخبار شهر قم ، و أهل قم ؛ جه هديهء و تحفهء بهتر از آن نيافتم ، زيرا كه هر هديّه و تحفهاى كه باشد ، عن قريب « 1 » به زوال خلل پذيرد ، و فانى شود ، مكر مصنّفات و مؤلّفات ، كه بمرور ايّام ، و كرور أعوام ، منعدم نشوند ، و كهنه نكردند ، و بهر روزكارى جديد و حديث باشند ، و مردم آن روزكار به خواندن و مطالعه و نوشتن آن رغبت نمايند . حقّ سبحانه و تعالى هميشه بازار علم و أدب ، و فضل و هنر ، در ساحت دولت او رونقپذير و روا كرداناد ، و از كساد و نآروائى محفوظ و مصون داراد ، و أهل علم و فضل و كمال و أمل ، به حضرت بزركوار او راغب و مآئل باد ، و ببغيه « 2 » و مطلوب و مقصود خود ، فيروز و محظوظ باد . * * * [ سبب تصنيف كتاب ] باعث بر تصنيف اين كتاب ، و مهيّج « 3 » بر تأليف آن سه چيز بود : اول - آن چيز كه همه مردم بر آن ، بيش از من حريص و مآئل بودهاند ، و آن جمع كردن أخبار و رواياتست ، تا أهل روزكار ازيشان بديكران همجو ميراث برسانند ، و أبد الدّهر نام ايشان باقى ماند . و اكر فضلاء ما تقدّم ، أخبار و روايات و قصص و سير ، و آثار ملوك و سلاطين ، و وزرا و أمرا و أعيان و مشاهير جمع نكردندى ، مجموع آثار حميده ، و أخبار جميلهء ايشان محو و ناچيز شدندى ، و أعوام « 4 » و ملوك متساوى شدى . و أهل كرم از
--> ( 1 ) . عن قريب : به زودى . ( 2 ) . بغيه : خواسته . ( 3 ) . مهيّج : تحريككننده . ( 4 ) . كذا در اصل ، و صحيح آن عوام است ، كه نويسنده در مقام مقايسه ميان عامه و توده مردم و